Προσκύνημα στη Γαύδο. Στις εξόριστες ψυχές.

Για τον Άρη που έχουμε μέσα μας και για μια εξέγερση που κανείς δεν θυμάται.

«Καλυψώ» ηταν το όνομα της Γαύδου, σε ό,τι ιστορικό κείμενο υπάρχει και εκεί ζήτησε καταφύγιο ο Οδυσσέας, όταν τον έβγαλαν ναυαγό τα άγρια κύματα.

Αργότερα, την είπαν «Νησί του Θανάτου», οι εξόριστοι κομμουνιστές, που έτυχαν “ιδιαίτερης εκτίμησης” της εξέγερσης του Πλαστήρα και μετέπειτα στα χρόνια της δικτακτορίας του Μεταξά. Εκεί έμεινε και ο Άρης. Εκεί εξορίστηκαν οι πιο «σκληροί» κομμουνιστές.

Δικαίως, καθώς σε κανένα άλλο νησί δεν ήταν τόσο ολοκληρωτική η απομόνωση για τους κομμουνιστές.  Δεν υπήρχε σπηλιά να μείνουν, ούτε θάμνος να κρυφτούν από τον ήλιο ή το κρύο του χειμώνα. Έμεναν στο σπίτι της παπαδιάς, στο Καστρί, μοιρασμένοι. Οι άντρες πάνω, οι γυναίκες κάτω. Επιβίωσαν τρώγοντας xόρτα και ελάχιστο λάδι και όσπρια που τους παρείχαν μια φορά το μήνα, υπό την επίβλεψη της τότε αστυνομίας. Βαριά άρρωστοι όλοι, ανάμεσά τους και ο Άρης. Τροπικό το κλίμα, τροπικές και οι αρρώστιες. Ελονοσία. Μέχρι που φτάσανε στο Σαρακήνικο. Η συμφωνία ήταν, για επτά χρόνια να χρησιμοποιήσουν και να φτιάξουν το σπίτι και μετά να το παραδώσουν στον οικοπεδούχο. Η προθεσμία έληγε στις 14 Μαρτίου του 1940. Η Γαύδος άλλωστε, ως τόπος εξορίας, λειτούργησε μέχρι 30 Μαΐου του 1941. Όταν αποφάσισαν να φύγουν.

Ένα πλοίο έφευγε μια φορά το μήνα (αν ήθελε ο καιρός, που ακόμα και τώρα ο καιρός αποφασίζει ποιος θα φύγει από τη Γαυδο)  και αυτό το πλοίο το ονόμασαν «Πολιτισμό» οι εξόριστοι, γιατί ήταν το μοναδικό πράγμα που τους συνέδεε με τα Σφακιά.

Αντίθετα, για τον «Πολιτισμό» της εποχής, ήταν θάνατος αυτοί. Μεγάλο πρόβλημα. Σκοπός της δικτατορίας ήταν, να εξαθλιωθουν και να πεθάνουν όλοι οι εξόριστοι, να δυσκολεύει τη ζωή τους και να μην μπορούν να οργανώσουν τη συμβίωσή τους. Μέχρι που την οργάνωσαν. Μέχρι που ξεσηκώθηκαν.

Μια ομαδική απόδραση επτά στελεχών του ΚΚΕ, στις 30 Μάη 1941, ήρθε, μαζί με την αλήθεια, για τα γεγονότα που συμβαίνουν στο νησί και ζητούσαν την συμπαράσταση όλων. Ηταν οι Λ. Στρίγκος, Μ. Βαφειάδης, Μ. Βλαντάς, Π. Δανιηλίδης, Β. Δούκας, Μ. Λαθούλης και Μ. Κλεάνης.

Τους εξόριστους, ο καιρός τους έβγαλε στη Γαυδοπούλα και μετά από δύο μέρες, στην Κρήτη. Υστερα από πολλές καθυστερήσεις, το φθινόπωρο έφτασαν στην Αθήνα και ανέλαβαν καθήκοντα στον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα. Πιο γρήγορα έφτασαν στον προορισμό τους οι υπόλοιποι εξόριστοι της Γαύδου, που δραπέτευσαν μετά από αρκετές μέρες. Ορισμένοι πιάστηκαν κι εκτελέστηκαν απ’ τους Γερμανούς, όπως ο Γρ. Γρηγοριάδης, στέλεχος της ΟΚΝΕ.

Ο Θανάσης Κλάρας όμως, κατάφερε κάτι ακόμα.

Αυτός που πρώτος υπογράφει την έκκληση, ήταν ο Τάκης Φίτσος που εξορίστηκε στη Γαύδο το 1931. Βέβαια στην περίοδο του μεσοπολέμου δεν ίδρωσε το αυτί της δικτατορίας. Συνέχισαν να στέλνουν κόσμο στη Γαύδο προς σωφρόνηση των υπολοίπων. Το 1931, άλλωστε, είχε ήδη σταλεί εκεί ο Θανάσης Κλάρας, που συνυπογράφουν την έκκληση για συμπαράσταση στους εξόριστους.

Αυτοί οι άνθρωποι λοιπόν, κατάφεραν να επιβιώσουν για ό,τι πίστευαν και έφτιαξαν την  ιστορία όπως τη ζούμε τώρα, με όσα δικαιώματα έχουμε, είτε μας αρέσει είτε όχι.

Και αυτό το νησί στο πιο νότιο σημείο της Ευρώπης, όσο παράδοξο και αν ακούγεται, παρέα με ένα βουνό στο κέντρο της Ελλάδας, το Βελούχι, θα γίνει η αφορμή, ο Θανάσης Κλάρας, να γίνει ο Άρης Βελουχιώτης.

Υ.Γ Το σπίτι των εξόριστων τώρα, είναι ταβέρνα. Ναι κι εγώ ένοιωσα μ@λάκας, που εκεί που σκυλοπεινούσε ο Άρης, εγώ διάλεγα τι να φάω, αλλά, αφού το κράτος δεν ήθελε να το κρατήσει, είναι προς τιμήν του ανθρώπου που το κληρονόμησε να κρατάει ακόμα ένα κομμάτι ως μουσείο. ( 9-12 πμ θα το δείτε)

Υ.Γ 2. Εξόριστοί μου άνθρωποι, εγώ τουλάχιστον σας ευχαριστώ.

Μα οι εξόριστοι στων Γαύδων τα ακρωτήρια
χτίζουν μέσα τους τα νέα τους ορμητήρια
τ’ αυριανά

Γιάννης Ρίτσος, «Το τραγούδι της Χαράς»

 

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

94 − 88 =